Roma’da gezilecek yerler yazısında şehrin altı durağını anlattık. Bu yazı dört günden uzun kalacaklar için: Roma’nın çevresinde, trenle bir buçuk saati geçmeyen ilave duraklar var ve her biri şehirden bambaşka bir şey sunuyor. Hepsini aynı seyahate sığdırmak gerekmiyor; hangisinin size uyduğuna aşağıdaki başlıklara bakarak karar verin.
Tivoli: Villa d’Este ve Villa Adriana
Tivoli, Roma’nın elli kilometre doğusunda, tepelerin başladığı yerde küçük bir kasaba. İki UNESCO listesi yapısı var ve ikisi de bahçeyle ilgili.
Villa d’Este on altıncı yüzyıldan kalma bir kardinal villası ve teraslı bahçesinde beş yüz kadar fıskiye var. Hiçbirinde pompa yok: hepsi yukarıdan gelen suyun basıncıyla çalışıyor ve dört yüz elli yıldır öyle.
Tivoli’de ne yapılır
İki villayı aynı güne sığdırmak mümkün ama sıkışık; biri sabah, diğeri öğleden sonra. Villa Adriana kasabanın biraz dışında ve çok geniş — imparator Hadrianus, gezdiği ülkelerde gördüğü yapıları burada yeniden yaptırmış, yani bir tür imparatorluk sergisi.
Villa d’Este’de bahçe yukarıdan aşağı geziliyor; en alt terastaki Yüz Çeşme sokağı en bilinen görüntü. Kasabanın kendisinde Villa Gregoriana denen üçüncü bir yer var: vadinin içinde şelale ve patikalar, ücretli ve yorucu ama sessiz.
Tivoli’de ne yenir
Tivoli’de Roma’ya göre sade ve ucuz lokantalar var. Bölgenin ürünü zeytinyağı ve Lazio’nun beyaz şarapları. Villa Adriana’nın çevresinde seçenek az; yemeği kasaba merkezine planlayın. Roma genelinde ne yenir →
Tivoli için önerdiğimiz turlar
İki villa birbirine uzak ve aralarında toplu taşıma zayıf; kendi başınıza gidildiğinde günün yarısı yolda geçiyor. Bu tur ikisini de kapıdan kapıya bağlıyor ve biletler dahil. Rehber Villa Adriana’nın hangi bölümünün nereden kopya edildiğini anlatıyor — o bilgi olmadan burası sadece geniş bir kalıntı alanı.
Ostia Antica
Ostia Antica, Roma’nın liman şehriymiş ve imparatorluğun tahılı buradan geçmiş. Nehrin yatağı değişip liman işlevini yitirince şehir yavaşça terk edilmiş ve toprak altında kalmış.
Sonuç Pompei’ye çok benzeyen ama neredeyse boş gezilen bir antik kent: sokaklar, dükkânlar, hamamlar, apartmanlar ve bir tiyatro.
Ostia Antica’da ne yapılır
Piramide istasyonundan kalkan banliyö treniyle kırk dakika; metro bileti geçerli, ayrı bilet almaya gerek yok. Alan geniş, en az üç saat ayırın ve gölge az olduğu için şapka ve su alın.
Tiyatronun arkasındaki Loncalar Meydanı’nda her dükkânın önünde ne sattığını anlatan mozaikler var — fil, gemi, balık. Yanmış tuğladan yapılmış çok katlı apartmanlar (insulae) Roma’da nasıl yaşandığını Forum’dan çok daha iyi anlatıyor.
Ostia Antica’da ne yenir
Alanın içinde kafeterya var ama sınırlı; yanınıza bir şeyler almak mantıklı. Dönüşte trenin indiği Piramide çevresinde ya da yürüme mesafesindeki Testaccio’da yemek çok daha iyi. Roma genelinde ne yenir →
Ostia Antica için önerdiğimiz turlar
Ostia’nın sorunu bilgi eksikliği: tabelası az, alanı geniş ve rehbersiz gezildiğinde taş yığını gibi görünüyor. Bu turda rehber hangi binanın ne olduğunu ve şehrin nasıl çalıştığını anlatıyor. Yarım gün sürdüğü için öğleden sonra Roma’da başka bir şey yapabiliyorsunuz.
Orvieto
Orvieto, volkanik bir kaya kütlesinin tam üstüne kurulmuş bir Umbria kasabası. Trenle gelip füniküleyle yukarı çıkıyorsunuz ve bir anda ortaçağa giriyorsunuz.
Kasabanın katedrali İtalya’nın en süslü gotik cephelerinden birine sahip: mozaikler, altın ve taş kabartmalar. İçerideki San Brizio Şapeli’nin freskleri Michelangelo’nun Son Yargı’sını etkilemiş sayılıyor.
Orvieto’da ne yapılır
Katedralden başlayın, sonra Pozzo di San Patrizio’ya inin: kuşatma sırasında su sağlamak için kazılmış, iç içe iki sarmal merdivenli kuyu. İnenler ve çıkanlar hiç karşılaşmıyor.
Kasabanın altında tüf kayaya oyulmuş bir yer altı şehri var ve rehberli geziliyor — Etrüsk döneminden başlayıp ortaçağa uzanan mağaralar, güvercinlikler ve sığınaklar. Yukarıda ise kasabanın kenarındaki surlardan bütün Umbria ovası görünüyor.
Orvieto’da ne yenir
Umbria mutfağı sade ve toprak kokulu: yaban domuzu ragù’su, mantar, trüf. Kasabanın şarabı Orvieto Classico, beyaz ve hafif. Öğlen için merkezdeki küçük lokantalar yeterli; Roma fiyatlarının belirgin şekilde altında. Roma genelinde ne yenir →
Castelli Romani: Frascati ve Albano Gölü
Roma’nın güneydoğusundaki tepeler Castelli Romani diye anılıyor: on beş kadar küçük kasaba, aralarında volkanik göller. Romalıların yazın serinlemek için çıktığı yer burası.
Frascati kasabası beyaz şarabıyla biliniyor, Castel Gandolfo ise papaların yazlık sarayının bulunduğu yer — saray 2016’dan beri ziyarete açık.
Castelli Romani’de ne yapılır
Frascati’ye Termini’den trenle kırk dakika. Kasabanın merkezinde villalar ve teraslar var, aşağıda bütün Roma görünüyor. Asıl mesele ise yemek: fraschette denen basit şarap evlerinde tahta masaya oturup kilo hesabı et, peynir ve porchetta söylüyorsunuz.
Yanındaki Albano Gölü volkanik bir krater ve kenarında yürüyüş yolu var. Castel Gandolfo kasabası gölün tepesinde; papalık sarayının bahçeleri küçük trenle geziliyor.
Castelli Romani’de ne yenir
Bölgenin tek yıldızı porchetta: bütün olarak fırınlanmış, baharatlı, çıtır kabuklu domuz. Ariccia kasabası bunun merkezi sayılıyor. Yanında Frascati şarabı ve ev ekmeği. Domuz yemeyenler için seçenek sınırlı; peynir, sebze ve makarna tarafına bakmak gerekiyor. Roma genelinde ne yenir →
Napoli ve Pompei
Roma’dan Napoli’ye hızlı tren bir saat on dakika sürüyor ve bu, Pompei’yi günübirlik görmeyi mümkün kılıyor. MS 79’da Vezüv’ün külü altında kalan şehir bir günün içinde donmuş hâlde duruyor: sokaklar, dükkânlar, duvar yazıları.
Napoli’nin kendisi de ayrı bir sebep: İtalya’nın en yoğun, en gürültülü ve tartışmasız en iyi yemek yenen şehri.
Napoli ve Pompei’de ne yapılır
Sabahın ilk trenini alın. Napoli’den Pompei’ye Circumvesuviana banliyö treniyle otuz beş dakika; alan çok geniş, en az üç saat ayırın ve gölge yok, yaz aylarında sabah gidin.
Vaktiniz kalırsa Napoli’nin merkezini yürüyün: Spaccanapoli denen dümdüz sokak eski şehri ikiye bölüyor. Arkeoloji Müzesi’nde Pompei’den çıkan mozaik ve freskler sergileniyor — alanı gezdikten sonra müzeye gitmek iki parçayı birleştiriyor.
Napoli ve Pompei’de ne yenir
Napoli pizzanın memleketi ve buradaki pizza Roma’nınkinin tam tersi: kalın kenarlı, yumuşak, hızlı pişmiş. Margherita ya da marinara söyleyin, gerisi süs. Kahve İtalya’nın en sertlerinden. Tatlı için sfogliatella (kat kat, ricotta dolgulu) ya da babà (rom şurubuna batırılmış kek). Sokakta yenen kızarmış hamur işleri (cuoppo) de Napoli klasiği. Roma genelinde ne yenir →
Bunları plana nasıl eklerim?
Sitedeki Roma planlayıcısı altı güne kadar plan kuruyor ve son günü zaten şehir dışına ayırıyor. Yukarıdaki durakları eklemek için gün sayısını artırmak yeterli.
Pratik bir not: Ostia Antica ve Castelli Romani yarım gün sürüyor, yani sabah çıkıp öğleden sonra şehre dönebiliyorsunuz. Tivoli ve Orvieto tam gün istiyor. Napoli ise gerçekten uzun bir gün; iki gece kalıp Amalfi tarafına geçmek çok daha mantıklı. Tren biletlerini Omio‘dan erken alırsanız Frecciarossa fiyatları yarıya iniyor.
Roma yazılarımızın devamı
Bu yazıdaki tur, bilet ve eSIM bağlantıları ortaklık bağlantısı (GetYourGuide, 12Go, Omio, DiscoverCars, BNESIM, Holafly). Bir satın alma yaptığınızda size ek maliyet olmadan siteye küçük bir komisyon geliyor ve rotaların ücretsiz kalmasını bu sağlıyor. Yalnızca gerçekten önerdiğimiz ürünleri koyuyoruz.
Diğer fotoğraflar Wikimedia Commons’tan Creative Commons lisansıyla alındı.