Sicilya bir ada değil, küçük bir ülke gibi: Yunan tapınakları, Arap-Norman katedralleri, barok kasabalar ve hâlâ püsküren bir yanardağ aynı rotaya sığıyor. Bu yazıda adayı yedi durağa böldük ve batıdan doğuya sıraladık; her durakta haritada nerede olduğunu, ne yapılacağını, ne yeneceğini ve katılmaya değer turları bulacaksınız. Daha uzun kalacaklar için ayrı bir yazı var.
Yola çıkmadan önce: bilet, internet ve turlar
Sicilya’da planın belkemiği araç: ada büyük, tren ağı yavaş ve asıl görülecek yerlerin çoğu kasabaların arasında. Yanına telefonda internet ve birkaç kontenjanlı bileti (Tapınaklar Vadisi, Taormina tiyatrosu, Etna turları) eklemek yeterli. Bağlantılar ortaklık bağlantısı, size ek maliyeti yok.
⚠️ BNESIM ve Holafly sitelerine Türkiye’den erişim BTK kararıyla engelli olabiliyor; Türkiye’deyken VPN ile açın ya da paketi yurt dışına çıkmadan önce kurun. Kurulu eSIM’in çalışması etkilenmiyor.
Sicilya: Palermo’dan Catania’ya
🧭 Sicilya’da nasıl dolaşılır
Sicilya büyük: batıdan doğuya dört saat sürüyor ve rotayı yanlış kurarsanız aynı yolu iki kez gidiyorsunuz. En mantıklısı bir uçtan girip diğerinden çıkmak — Palermo’ya inip Catania’dan dönmek (ya da tersi) hem yol tekrarını hem iç hat masrafını ortadan kaldırıyor. Araç neredeyse zorunlu; tren yavaş ve kıyıyı takip ediyor, iç kesimdeki kasabalara gitmiyor. Yollarda iki şeye dikkat: şehir merkezlerindeki ZTL denen trafiğe kapalı bölgeler (kameralı, cezası plakaya yazılıyor) ve otopark. Tarihî merkezlerin dışındaki otoparklara bırakıp yürümek her zaman daha kolay. Sürüş tarzı Türkiye’dekine benziyor; alışkın olanlar zorlanmıyor.
Palermo
Palermo, üst üste binmiş üç kültürün şehri: Araplar, Normanlar ve Bizans aynı binada bir arada. Katedralin bir cephesi Arap kemerli, öbür tarafı gotik, kubbesi neoklasik — ve bu karışıklık şehrin tamamı için geçerli.
Şehir bakımsız ve gürültülü görünebiliyor; ilk saatler yanıltıcı. Sokaklara alıştıkça Palermo İtalya’nın en canlı şehirlerinden biri olmaya başlıyor.
Palermo’da ne yapılır
Palatine Şapeli’yle başlayın (Palazzo dei Normanni’nin içinde): on ikinci yüzyıldan kalma altın mozaikler ve Arap ustaların yaptığı ahşap tavan bir arada. Sonra katedral ve Quattro Canti — şehri dörde bölen barok kavşak.
Asıl Palermo pazarlarda: Ballarò, Capo ve Vucciria. Sabah gidin, tezgâhtarların bağırarak satış yapması (abbanniata denen bir gelenek) şehrin sesi. Teatro Massimo’yu gezin ya da bir gösteri için bilet alın; İtalya’nın en büyük opera binası. Akşamüstü için Mondello sahili otobüsle yarım saat.
Palermo’da ne yenir
Palermo sokak yemeğinde İtalya’nın en iyisi sayılıyor. Denenecekler: pane e panelle (nohut unundan kızartma, ekmek arası), arancina (Palermo’da dişil, Catania’da eril söylenir ve bu ciddi bir tartışmadır), sfincione (kalın hamurlu, soğanlı pizza). Cesaretiniz varsa pani ca meusa: dalak sandviçi, şehrin en eski sokak yemeği. Tatlı için cannoli — içi sipariş anında doldurulmayan yere girmeyin, hamuru yumuşamış demektir. Sicilya genelinde ne yenir →
Palermo için önerdiğimiz turlar
Palermo’nun sokak yemeğini tek başına denemek cesaret istiyor: tezgâhta ne olduğunu anlamak zor ve sıralar kalabalık. Rehber sizi pazarların içinden geçirip sırayla tattırıyor ve her birinin nereden geldiğini anlatıyor. Şehrin tarihini de aynı yürüyüşe sığdırıyor. Aç gidin; gerçekten doyuruyor.
Palermo’nun Arap-Norman yapıları dışarıdan bakıldığında birbirine karışıyor; hangi katmanın kimden kaldığını anlamak rehbersiz zor. Bu tur katedral, Norman Sarayı ve çevresindeki kiliseleri sırayla bağlıyor. Palatine Şapeli’ni içeren seçeneği alın, şehirdeki tek ‘kaçırılmaz’ orası.
Monreale ve Cefalù
Monreale Palermo’nun hemen üstündeki tepede ve katedralinin içi altı bin metrekare altın mozaikle kaplı — Sicilya’da görülecek tek şey seçilseydi muhtemelen burası olurdu.
Cefalù ise kıyıda, dev bir kayanın dibine sıkışmış bir balıkçı kasabası. Norman katedrali 1131’den kalma ve kasabanın ölçeğine göre fazlasıyla büyük.
Monreale ve Cefalù’da ne yapılır
Monreale’ye sabah gidin; öğleden sonra tur otobüsleri geliyor. Katedralin yanındaki avluda 228 çift sütun var ve her birinin başlığı farklı işlenmiş — burayı ayrı biletle gezmek gerekiyor ama değer.
Cefalù’da katedrali görün, sonra kasabanın dar sokaklarında dolaşın. Ortaçağdan kalma çamaşırhaneye (Lavatoio Medievale) inin. Enerjiniz varsa La Rocca kayasına tırmanın: bir saatlik dik yürüyüş, yukarıdan bütün kıyı görünüyor. Plaj kasabanın hemen yanında ve yazın çok kalabalık.
Monreale ve Cefalù’da ne yenir
Cefalù kıyı kasabası olduğu için deniz ürünleri güçlü: kılıç balığı, sardalya, deniz kestanesi. Pasta alla Norma (patlıcanlı, ricotta salata rendeli) Sicilya’nın her yerinde var. Kahvaltı için granita ve brioche deneyin — buzlu meyve ya da badem püresini tatlı çöreğe batırarak yemek burada yaz kahvaltısı demek. Sicilya genelinde ne yenir →
Monreale ve Cefalù için önerdiğimiz turlar
İki durağı araçsız bağlamak zor: Monreale’ye otobüs var ama Cefalù’ya trenle gidip aynı gün dönmek zaman kaybı. Bu tur ikisini yarım günde birleştiriyor ve Monreale’nin mozaiklerini rehberle geziyorsunuz. Palermo’da araç kiralamadan kalacaklar için en verimli çözüm.
Cefalù’nun kıyısı karadan göründüğünden çok daha girintili: tekneyle çıkınca ulaşılamayan koylar ve mağaralar başlıyor. Tur şnorkel molası veriyor ve dönüşte ikram var. Öğleden sonra rüzgâr çıkabildiği için sabah seferleri daha sakin.
Agrigento: Tapınaklar Vadisi
Tapınaklar Vadisi aslında bir vadi değil, deniz gören uzun bir sırt. MÖ beşinci yüzyıldan kalma yedi Dor tapınağı burada sıralanıyor ve Concordia Tapınağı Yunanistan dışında ayakta kalan en iyi korunmuş örnek.
Alan geniş ve gölgesiz; yürüyüş iki kilometreyi buluyor. Bu yüzden saat seçimi burada her şeyden önemli.
Agrigento’da ne yapılır
Sabah sekizde ya da akşamüstü gidin; yaz öğleninde alan gerçekten zor. Yaz aylarında bazı geceler tapınaklar aydınlatılıp gece ziyaretine açılıyor — denk gelirse kaçırmayın.
Otuz kilometre batıda Scala dei Turchi var: denize basamak basamak inen beyaz marn kayalığı. Kayanın üstüne çıkmak erozyon nedeniyle dönem dönem yasaklanıyor; gitmeden önce güncel duruma bakın, yandaki plajdan bakmak da yeterince etkileyici.
Agrigento’da ne yenir
Agrigento iç kesim mutfağına yakın: kuzu, makarna ve badem ağırlıkta. Bölge badem üretimiyle ünlü ve şubat ayında badem çiçeği festivali yapılıyor. Kıyıya inerseniz San Leone’de balık lokantaları var. Sicilya’nın tatlı şarabı olan Marsala ve badem ezmesi (pasta reale) hediyelik olarak yaygın. Sicilya genelinde ne yenir →
Agrigento için önerdiğimiz turlar
Alan geniş ve tabelalar yetersiz; hangi tapınağın kime ait olduğunu ve neden bu kadar iyi korunduğunu rehbersiz anlamak zor (Concordia’nın sırrı bir dönem kilise olarak kullanılması). Sesli rehber telefona iniyor, kendi hızınızda geziyorsunuz. Bileti önceden almak yaz sabahlarındaki gişe sırasını atlatıyor.
Siracusa, Ortigia ve Noto
Siracusa antik çağda Atina’yla boy ölçüşen bir güçmüş; Arşimet burada yaşamış ve burada öldürülmüş. Şehrin tarihî çekirdeği Ortigia, küçük bir ada ve köprülerle karaya bağlı.
Ortigia’nın katedrali şehirdeki en tuhaf yapı olabilir: beşinci yüzyıldan kalma bir Yunan tapınağının içine inşa edilmiş, duvarlarda antik sütunlar hâlâ görünüyor.
Siracusa ve Noto’da ne yapılır
Ortigia’yı yürüyerek gezin; ada küçük ve araç girmesi zaten zor. Piazza Duomo akşamüstü ışık alınca İtalya’nın en güzel meydanlarından birine dönüşüyor. Aretusa Pınarı’nda papirüs yetişiyor — Mısır dışında doğal olarak yetiştiği tek yerlerden biri.
Karada Neapolis Arkeoloji Parkı var: Yunan tiyatrosu kayaya oyulmuş ve hâlâ yaz festivallerinde kullanılıyor. Yanındaki Dionysios’un Kulağı denen mağara olağanüstü bir akustiğe sahip. Otuz kilometre güneybatıda Noto: 1693 depreminden sonra baştan barok olarak kurulmuş ve UNESCO listesinde.
Siracusa ve Noto’da ne yenir
Ortigia’nın pazarı sabahları kuruluyor ve Sicilya’nın en iyilerinden. Deniz ürünleri burada taze ve çiğ yeniyor: karides, kırmızı karides (gambero rosso) ve deniz kestanesi. Pasta con le sarde (sardalya, rezene, kuş üzümü ve çam fıstığı) adanın en eski tariflerinden. Tatlı için Noto’nun badem ezmesi ve granitası ünlü. Sicilya genelinde ne yenir →
Siracusa için önerdiğimiz turlar
Ortigia pazarı küçük ama yoğun; ne alacağınızı bilmeden dolaşmak kolay değil. Rehber tezgâh tezgâh gezdirip peynirden çiğ karidese kadar sırayla tattırıyor. Adanın tarihini de aynı yürüyüşte anlatıyor. Sabah turunu seçin, pazar o saatte canlı.
Catania’da kalıp araç kiralamayanlar için üç durağı tek güne sığdıran çözüm. Neapolis parkı, Ortigia ve Noto sırayla geziliyor ve biletler dahil. Kendi aracınız varsa gerek yok; ama araçsız gidenler için bu üç yeri bağlamanın başka pratik yolu yok.
Taormina ve Isola Bella
Taormina deniz seviyesinden iki yüz metre yukarıda, yamaca kurulmuş küçük bir kasaba. Ünü iki şeyden geliyor: antik tiyatrosu ve o tiyatronun arkasından görünen Etna.
Yunan döneminde yapılıp Romalılarca büyütülen tiyatro hâlâ kullanılıyor; yaz aylarında konser ve film festivali burada yapılıyor.
Taormina’da ne yapılır
Tiyatroya sabah erken ya da akşamüstü gidin; öğlen kalabalık ve gölgesiz. Kasabanın ana caddesi Corso Umberto uçtan uca yürünüyor, iki yanında dükkânlar ve teraslar var. Villa Comunale bahçesinden denize bakmak ücretsiz ve sakin.
Aşağıdaki Isola Bella koyuna teleferikle iniliyor; ada ince bir kum diliyle karaya bağlı ve doğa koruma alanı. Plaj çakıl, deniz berrak. Yazın kasaba çok kalabalık; konaklamayı aşağıdaki Giardini Naxos’ta yapmak hem ucuz hem daha rahat.
Taormina’da ne yenir
Taormina turistik ve fiyatlar adanın geri kalanının üstünde. Corso Umberto’dan bir sokak içeri girmek fark yaratıyor. Bölgenin şarapları Etna yamaçlarından geliyor: Etna Rosso ve Bianco son yıllarda İtalya’nın en ilgi çeken şarapları arasında. Tatlı için cassata ya da badem sütü (latte di mandorla). Sicilya genelinde ne yenir →
Taormina için önerdiğimiz turlar
Tiyatronun gişesinde yazın sıra oluyor ve kasabanın dar sokaklarında beklemek yorucu. Önceden alınmış bilet bunu çözüyor. Sesli rehber tiyatronun neden tam bu noktaya yapıldığını anlatıyor — Etna’nın sahne arkasına denk gelmesi tesadüf değil.
Taormina’nın kıyısı karadan görünenden çok daha girintili: mağaralar, küçük koylar ve berrak su tekneyle ulaşılıyor. Tur Isola Bella’nın etrafını dolaşıp Mavi Mağara’ya giriyor, şnorkel molası veriyor. Sıcak bir günde kasabadaki kalabalıktan kaçmanın en iyi yolu.
Etna ve Alcantara Boğazı
Etna üç bin üç yüz metreyi aşıyor ve Avrupa’nın en aktif yanardağı. Yılda birkaç kez püskürüyor ama bu genellikle tehlikeli değil; dağ sürekli izleniyor ve turlar duruma göre ayarlanıyor.
Dağın eteklerinde bambaşka bir manzara var: siyah lav tarlaları, üzüm bağları, kestane ormanları ve fıstık bahçeleri aynı yamaçta.
Etna çevresinde ne yapılır
En kolay yol güney yamaçtaki Rifugio Sapienza: buraya araçla çıkılıyor, etraftaki Silvestri kraterleri ücretsiz ve yürüyerek geziliyor. Daha yukarı çıkmak için teleferik ve ardından 4×4 araç gerekiyor; zirve bölgesine yalnızca rehberle çıkılabiliyor.
Yukarısı her mevsim soğuk ve rüzgârlı — yazın bile mont ve kapalı ayakkabı gerekiyor, aşağıda otuz derece olması yanıltmasın. Kuzey yamaç (Linguaglossa tarafı) daha az kalabalık. Dönüşte Alcantara Boğazı’na uğrayın: lavın soğurken çatlamasıyla oluşmuş bazalt duvarlar arasında buz gibi bir nehir akıyor.
Etna çevresinde ne yenir
Etna’nın etekleri adanın en ilginç yemek bölgesi. Bronte kasabasının fıstığı (pistacchio di Bronte) dünyada ayrı bir yerde duruyor ve her şeye konuyor: makarnaya, dondurmaya, cannoliye. Dağ köylerinde mantar, kestane ve ızgara et ağırlıklı bir mutfak var. Yamaçtaki bağlardan çıkan Etna şaraplarını yerinde tatmak mümkün, çoğu üretici ziyarete açık. Sicilya genelinde ne yenir →
Etna için önerdiğimiz turlar
Zirve bölgesine rehbersiz çıkmak yasak ve zaten tek başına yapılacak bir şey değil: hava koşulları saat içinde değişiyor. Bu tur teleferik, 4×4 ve rehberli yürüyüşü birleştiriyor ve üç bin metrenin üstüne çıkarıyor. Kalın giyinin, kask ve bot veriliyor. Havanın kapalı olduğu günlerde manzara sıfır; esnek biletli seçeneği tercih edin.
🌋Araç kiralamadan iki durağı bağlamanın en pratik yolu. Sabah lav tarlaları ve kraterler, öğleden sonra boğaz; arada bir bağda öğle yemeği ve şarap tadımı var. Zirveye çıkmıyor, yani yüksek irtifa derdi olanlar için daha rahat bir seçenek.
🏞️Catania
Catania Etna’nın hemen dibinde ve bu her yerde görünüyor: şehrin barok binaları siyah lav taşından yapılmış, meydanların zemini lav döşeli. Şehir 1693 depreminden sonra baştan kurulmuş.
Palermo’dan daha derli toplu, daha genç ve daha ucuz. Üniversite şehri olduğu için akşamları canlı.
Catania’da ne yapılır
Piazza del Duomo’dan başlayın: ortadaki fil çeşmesi (Liotru) şehrin simgesi ve lav taşından yontulmuş. Hemen yanındaki balık pazarı A Piscaria sabahları şehrin kalbi — bağırışlar, buz üstünde kılıç balıkları ve dar geçitler.
Via Etnea boyunca kuzeye yürüyün; caddenin ucunda Etna duruyor ve bu görüntü şehrin imzası. Villa Bellini parkı gölgeli bir mola. Roma amfitiyatrosunun bir kısmı meydanın altında, kalanı binaların arasında kalmış. Havalimanı şehre on beş dakika, yani son geceyi burada geçirmek programı kolaylaştırıyor.
Catania’da ne yenir
Catania’nın yemeği Palermo’dan farklı ve bazılarına göre daha iyi. Pasta alla Norma burada doğmuş: patlıcan, domates ve tuzlu ricotta. Balık pazarının çevresindeki küçük lokantalar tezgâhtan aldığını pişiriyor. Arancino burada eril söyleniyor ve koni biçiminde yapılıyor (Etna’ya benzetiliyor). Granita ve brioche kahvaltısı adanın en iyi hâlinde burada. Sicilya genelinde ne yenir →
Kaç günde nereye gidilir?
- 5 gün: Palermo, Monreale-Cefalù, Agrigento, Siracusa ve Catania. Sıkışık ama adanın özeti çıkıyor.
- 7 gün: Bizim önerdiğimiz süre: üstüne Taormina ve Etna ekleniyor, hiçbir gün acele etmiyorsunuz.
- 10 gün: Batıya (Trapani, Erice, Segesta) ya da güneydoğuya (Ragusa, Modica, Noto) bir kol ekleyin.
- 12 gün ve üzeri: Eolie ya da Egadi adalarına birkaç gece. Ada gezisi rotanın sonuna oturuyor.
Sitedeki Sicilya planlayıcısı yedi güne kadar hattı gün gün kuruyor ve sürüş sürelerini hesaba katıyor.
Sicilya”da ne yenir
Her durağın kendi yemeğini yukarıda yazdık; burada ülkenin her yerinde karşınıza çıkacak klasikler var.
- Arancina / arancino — içi etli ya da peynirli kızarmış pirinç topu. Palermo’da dişil ve yuvarlak, Catania’da eril ve koni; bu tartışma ciddiye alınıyor.
- Pasta alla Norma — patlıcan, domates ve tuzlu ricotta. Catania’nın yemeği.
- Pasta con le sarde — sardalya, yabani rezene, kuş üzümü ve çam fıstığı. Adanın Arap mirasını en iyi gösteren tabak.
- Caponata — tatlı-ekşi patlıcan; mezeye de garnitüre de gidiyor.
- Pane e panelle — nohut unundan kızartma, ekmek arası. Palermo sokak yemeği.
- Cannolo — içi sipariş üzerine doldurulmalı; önceden doldurulmuş olanın hamuru yumuşamış demektir.
- Cassata — ricotta, badem ezmesi ve şekerlenmiş meyve. Çok tatlı; küçük dilim yeterli.
- Granita ve brioche — yaz kahvaltısı: badem, dut ya da limonlu buzlu tatlıyı çöreğe batırarak yiyorsunuz.
- Bronte fıstığı — Etna’nın eteğinde yetişiyor; makarnadan dondurmaya her şeye giriyor.
Şarap tarafında Nero d’Avola (kırmızı), Etna Rosso ve Bianco, tatlı tarafta Marsala ve Malvasia var. Yemek saatleri geç: öğlen 13.30, akşam 20.30 sonrası.
Sicilya yazılarımızın devamı
Bu yazıdaki tur, bilet ve eSIM bağlantıları ortaklık bağlantısı (GetYourGuide, 12Go, Omio, DiscoverCars, BNESIM, Holafly). Bir satın alma yaptığınızda size ek maliyet olmadan siteye küçük bir komisyon geliyor ve rotaların ücretsiz kalmasını bu sağlıyor. Yalnızca gerçekten önerdiğimiz ürünleri koyuyoruz.
Diğer fotoğraflar Wikimedia Commons’tan Creative Commons lisansıyla alındı.