Vietnam’a gitmeye karar veren herkesin kafasını aynı soru kurcalıyor: bu kadar uzun bir ülkede nereye gidilir, neresi atlanır? Bu yazıda kuzeyden güneye on bir durağı tek tek anlatıyoruz; her durakta haritada nerede olduğunu, ne olduğunu, ne yapılacağını, ne yeneceğini ve katılmaya değer turları bulacaksınız.
Vietnam’la ilgili ilk bilmeniz gereken şey şu: ülke haritada ince uzun bir şerit gibi duruyor ve kuzey ucundan güney ucuna 1.650 kilometre uzanıyor. Hanoi’de kışlık hırkayla dolaşırken Saigon’da hava otuz derece olabiliyor. Bu yüzden Vietnam’ı tek bir ülke gibi değil, üç ayrı bölge gibi düşünmek gerekiyor: kuzeyde Hanoi, sisli dağlar ve Ha Long’un kayalıkları; orta bölgede Hue’nin sarayları, Hoi An’ın fenerleri ve Da Nang’ın plajları; güneyde Saigon’un kalabalığı ve Phu Quoc’un denizi. Rota kurmanın en mantıklı yolu ülkeye bir uçtan girip diğer uçtan çıkmak. Ne zaman gidileceğini ve uçak, vize, para gibi konuları ayrı yazılarda topladık: Vietnam’a ne zaman gidilir ve Vietnam’a nasıl gidilir.
Yola çıkmadan önce: bilet, internet ve turlar
Bu yazıdaki durakları gezmek için üç şeyi Türkiye’den ayarlamak işleri çok kolaylaştırıyor: şehirler arası biletler, telefonunuzda internet ve önceden yer ayırtmak isteyeceğiniz birkaç tur. Hepsini yıllardır kendimiz kullanıyoruz; bağlantılar ortaklık bağlantısı, size ek maliyeti yok.
⚠️ BNESIM ve Holafly sitelerine Türkiye’den erişim BTK kararıyla engelli olabiliyor; Türkiye’deyken VPN ile açın ya da paketi yurt dışına çıkmadan önce kurun. Kurulu eSIM’in çalışması etkilenmiyor.
Kuzey Vietnam
🧭 Kuzeyde nerelere gidilir
Kuzeyin merkezi Hanoi. Türkiye’den gelen uçaklar Noi Bai Havalimanı’na iniyor ve şehir merkezi yarım saat uzaklıkta. Kuzeydeki bütün duraklara Hanoi’den çıkılıyor: Ha Long’a araçla iki buçuk saat, Ninh Binh’e otobüs ya da trenle iki saat, Sapa’ya gece treniyle sekiz saat sürüyor. Phong Nha’ya Ninh Binh’den ya da Hanoi’den gece treniyle Dong Hoi’a gidip oradan kırk dakikalık bir araç yolculuğu yapıyorsunuz. Sapa ile Phong Nha aynı gezide nadiren birleşiyor; mevsime göre birini seçiyorsunuz. Üç haftadan uzun kalacaklar için kuzeyin ucundaki Ha Giang Loop’u ek rotalar yazısında anlatıyoruz.
Hanoi
Hanoi’ye inen yolcunun şehre girerken ilk gördüğü şey, kırmızı ışıkta bekleyen yüzlerce scooter oluyor. Bu şehirde trafik arka planda kalan bir gürültü değil, şehrin ta kendisi. Motorlar kaldırıma park ediyor, insanlar onların arasında plastik taburelere oturup çorba içiyor. İlk yarım gün bu kalabalık insanı yoruyor; sonra direnmeyi bırakıyorsunuz ve Hanoi tam o anda güzelleşiyor.
Şehrin kalbi Eski Mahalle’de atıyor. Otuz altı sokaktan oluşan bu bölgede her sokak yüzyıllar önce bir zanaata ayrılmıştı: birinde ipek, birinde teneke, birinde kâğıt fener satılıyordu ve bu düzen bugün de kısmen sürüyor. Dar, uzun ve sarı badanalı evlerin alt katı dükkân, üst katı ev olarak kullanılıyor.
Hanoi’de ne yapılır
Eski Mahalle’de en iyi plan amaçsızca yürümek. Hoan Kiem Gölü mahallenin hemen kenarında duruyor; ortasındaki küçük Kaplumbağa Kulesi şehrin simgesi sayılıyor. Sabah erken gelirseniz gölün etrafında tai chi yapan yaşlıları ve badminton oynayan grupları görüyorsunuz. Hanoi en güzel hâlini o saatlerde gösteriyor.
Tren Sokağı’nda gerçek bir demiryolu, evlerin kapılarının bir metre önünden geçiyor. Tren gelmeden yarım saat önce kafeler doluyor, herkes duvara yaslanıyor ve vagonlar burnunuzun dibinden geçip gidiyor. Belediye sokağı zaman zaman kapatıyor; gittiğiniz gün açık olup olmadığını otele sorun. Şehrin diğer tarafında Ho Chi Minh Mozolesi ve 1070’te kurulan, ülkenin ilk üniversitesi sayılan Edebiyat Tapınağı bulunuyor. Tapınağın bahçeleri Hanoi’nin gürültüsünden kaçmak için iyi bir yer.
Hanoi’de ne yenir
Yemek konusunda Hanoi ülkenin en iyi şehri. Kahvaltıda pho içiliyor, öğlen bun cha (ızgara köfteli erişte, köfteler domuz) yeniyor, akşam bira sokağında taze bira içiliyor. Yumurtalı kahveyi de burada denemeniz gerekiyor; çırpılmış yumurta sarısıyla yapılıyor ve tadı tatlıya benziyor. Sokakta yemekten çekiniyorsanız ilk akşam bir yemek turuna katılın; neyi nasıl yiyeceğinizi bir kez gördükten sonra rahatlıyorsunuz. Vietnam genelinde ne yenir →
Hanoi için önerdiğimiz turlar
Hanoi’de ilk akşam için önerimiz bu tur. Rehber sizi turistlerin girmediği ara sokaklardaki tezgâhlara götürüyor; bun cha, banh cuon, yumurtalı kahve ve bira sokağı dahil on iki tadım yapıyorsunuz. Asıl faydası şu: hangi tezgâha güvenileceğini, neyin ne olduğunu ve nasıl sipariş verileceğini bir akşamda öğreniyorsunuz. Sonraki günler sokakta tek başınıza yemek yemek dert olmuyor.
Hanoi’yi anlamanın en hızlı yolu trafiğin içine girmek, ama kendiniz sürmeden. Bu turda eski bir Vespa’nın arkasına oturuyorsunuz; sürücü Eski Mahalle’den Batı Gölü’ne, Fransız mahallesinden Tren Sokağı’na kadar şehrin dört bir yanını dolaştırıyor ve yol üstünde kahve molaları veriyor. Yürüyerek üç günde göremeyeceğiniz kadar yeri bir sabahta görüyorsunuz.
Ha Long Körfezi
Vietnam denince herkesin aklına gelen fotoğraf burada çekiliyor: yeşil suyun içinden binlerce kireçtaşı kaya yükseliyor. Körfezde 1.600’den fazla ada var ve çoğuna insan ayağı değmemiş. UNESCO listesindeki bu körfez Hanoi’den araçla iki buçuk saat uzaklıkta.
Ha Long’da ne yapılır
Ha Long’a iki şekilde gidiliyor: ya Hanoi’den günübirlik bir tura katılıyorsunuz ya da bir gece teknede kalıyorsunuz. Bu konuda net konuşmak gerekiyor: günübirlik gidenler Ha Long’u görmüş sayılmaz. Gündüz körfez kalabalık oluyor ve tekneler aynı mağaraya, aynı adaya sırayla yanaşıyor. Akşam olunca tekneler demir atıyor, motorlar susuyor ve körfez ancak o zaman kendine dönüyor. Güvertede oturup kayaların karanlıkta siluete dönüşmesini izlemek, çoğu yolcunun Vietnam’dan en çok hatırladığı an oluyor.
Turlar genellikle “Sürpriz Mağarası” anlamına gelen, içi futbol sahası kadar geniş Sung Sot Mağarası’na uğruyor. Ti Top Adası’nda dört yüz basamak tırmanıp körfeze tepeden bakıyorsunuz; meşhur fotoğraf oradan çekiliyor. Kano turunda kayaların dibindeki alçak geçitlerden kürekle geçip gizli lagünlere giriyorsunuz; o lagünlerde suyun sesinden başka hiçbir şey duyulmuyor. Bir de tavsiye: Ha Long yerine hemen yanındaki Lan Ha Körfezi’ne giden bir tekne seçin. Manzara aynı kalıyor, tekne sayısı üçte bire düşüyor.
Ha Long’da ne yenir
Teknede yemekler tura dahil ve ağırlığı deniz ürünlerinde: ızgara kalamar, karides, istiridye ve Ha Long’un meşhur cha muc’u, yani elle dövülmüş kalamar köftesi. Kıyıda Bai Chay tarafındaki restoranlar canlı deniz ürünlerini tanktan seçtirip tartıyla satıyor; fiyatı sipariş vermeden önce sorun. Vietnam genelinde ne yenir →
Ha Long için önerdiğimiz turlar
Ha Long’da geceleyecekseniz teknenin kalitesi her şeyi belirliyor; ucuz teknelerde kabinler daracık, yemekler zayıf ve güvenlik zayıf oluyor. Bu tur bizim ilk sıraya koyduğumuz seçenek: balkonlu kabin, Hanoi’den kapıdan alım, yolda Lan Ha’nın sakin koylarına geçiş, kano, Sung Sot Mağarası ve güvertede gün batımı hepsi fiyata dahil. Altı binden fazla yorumun 4,8 ortalaması boşuna değil.
Programınız bir gece teknede kalmaya izin vermiyorsa körfezi tamamen atlamak yerine bu turu alın. Sabah Hanoi’den yeni otoyolla iki saatte körfeze varıyorsunuz, altı saat tekne üstünde geçiyor: mağara, Ti Top Adası, kano ve deniz ürünlü açık büfe. Akşam Hanoi’de oluyorsunuz. Günübirlik turların çoğundan farkı, teknenin küçük ve yeni olması.
Ninh Binh
Ninh Binh’e “karadaki Ha Long” diyorlar ve bu tanım gerçekten de doğru. Aynı kireçtaşı kayalar burada da yükseliyor, ama denizin yerini pirinç tarlaları ve sakin nehirler alıyor. Ha Long’u görmüş insanlar “aynı şey” diyerek Ninh Binh’i atlıyor; oysa ikisi birbirinden farklı yerler. Ha Long’da kayalar açık denizin ortasından yükseliyor; Ninh Binh’de aynı kayaların arasından sandalla geçiyorsunuz ve etrafı bir sessizlik sarıyor.
Ninh Binh’de ne yapılır
Bölgenin en bilinen yeri Trang An. Küçük sandallara biniyorsunuz; arkada bir kadın kürek çekiyor, bazıları ayaklarıyla çekiyor ki bu bile başlı başına izlenecek bir şey. Sandal kayaların altındaki karanlık su tünellerinden geçiyor; bazen tavan o kadar alçalıyor ki eğilmeniz gerekiyor, sonra bir anda açık bir vadiye çıkıyorsunuz. Tur iki üç saat sürüyor ve bir an bile sıkıcı olmuyor. Tam Coc benzer bir sandal rotası sunuyor; üç mağaradan geçiyor ve biraz daha kalabalık oluyor.
Mua Cave denilen yer aslında bir mağara değil, bir tepe. Beş yüz basamak çıkıyorsunuz ve tepedeki ejderha heykelinin yanından bütün vadiyi seyrediyorsunuz: aşağıda Tam Coc’un nehri, sandallar, pirinç tarlaları ve kayalar uzanıyor. Vietnam’ın en iyi fotoğrafı burada çekiliyor; öğle güneşinde değil, sabah ya da gün batımına yakın çıkın. Kayaya oyulmuş üç katlı Bich Dong Pagodası Tam Coc’a bisikletle on dakika; onuncu yüzyılın başkenti Hoa Lu’dan ise iki tapınak ve surlar kalmış. Mesafeler kısa ve yollar düz; bisiklet kiralayıp tarlaların arasında dolaşmak çok yaygın.
Ninh Binh’de ne yenir
Ninh Binh’in yerel yemeği keçi eti: thit de denilen ızgara ya da haşlama keçi, pirinç kâğıdına sarılıp yeniyor. Yanında com chay geliyor; kızartılmış çıtır pirinç kekleri, üstüne etli sos dökülüyor. Tam Coc’taki restoranların hemen hepsinde ikisi de var. Vietnam genelinde ne yenir →
Ninh Binh için önerdiğimiz turlar
Ninh Binh’de gecelemeye vaktiniz yoksa Hanoi’den kalkan bu tur bölgenin üç ana noktasını tek günde topluyor: sabah Hoa Lu’nun tapınakları, öğlen yerel bir evde yemek, sonra Trang An’da iki saatlik sandal turu ve gün batımına doğru Mua Cave’in beş yüz basamağı. Sekiz bin yorumla bölgenin en çok satan turu ve grup büyüklüğü makul tutuluyor.
Ninh Binh’de bir gece kalıyorsanız bölgeyi bu turla gezin. Üstü açık eski bir Amerikan jeep’i sizi pirinç tarlalarının arasından Trang An’a, oradan Bich Dong’a götürüyor ve günü Mua Cave’in tepesinde gün batımıyla bitiriyorsunuz; yani kalabalık otobüsler gittikten sonra. Bisikletle aynı yerleri gezmek de mümkün, ama sıcakta beş yüz basamağın altına jeep’le varmak bambaşka bir konfor.
🚙Sapa
Sapa, Çin sınırına yakın, 1.500 metre yükseklikte kurulmuş bir dağ kasabası. İnsanlar buraya tek bir şey için geliyor: pirinç terasları. Muong Hoa Vadisi’nin yamaçları yüzlerce yıl önce basamak basamak tarlaya dönüştürülmüş ve manzara gerçekten fotoğraflardaki gibi görünüyor.
Bir şeyi baştan söylemek gerekiyor: Sapa’nın görüntüsü tamamen mevsime bağlı. Mart ile Mayıs arasında teraslar suyla doluyor ve ayna gibi parlıyor; Eylül’de pirinç sarıya dönüyor ve hasat öncesi fotoğraf için en iyi zaman. Aralık’tan Şubat’a kadar ise teraslar boş ve kahverengi, kasaba sisin içinde ve hava soğuk. O aylarda Sapa’yı programdan çıkarıp yerine Phong Nha’yı koyun.
Sapa’da ne yapılır
Sapa’da yapılacak şey yürümek. Kasabadan Cat Cat köyüne yarım saatte iniliyor; şelalesi ve su değirmenleriyle biraz turistikleşmiş olsa da köy hâlâ güzel. Daha uzun rota Lao Chai ve Ta Van köylerine iniyor ve teraslar arasında beş altı saat sürüyor. Yerel bir rehberle gitmek hem yolu bulmak hem de köylerde bir eve girip çay içmek için önem taşıyor. Rehberlerin çoğu Hmong kadını; kendi el yapımı kıyafetleriyle geliyorlar ve yürürken hayatlarını anlatıyorlar. Bu yürüyüş Sapa’nın en değerli tarafı.
Fansipan, 3.147 metreyle Çinhindi’nin en yüksek noktası. Eskiden iki günlük tırmanış gerekiyordu, şimdi teleferikle yirmi dakikada vadinin üstünden zirveye çıkıyorsunuz. Tepede tapınaklar ve dev bir Buda heykeli var; hava açıksa uçsuz bucaksız bir dağ manzarası açılıyor, kapalıysa bembeyaz sisin içinde durup bilet parasına üzülüyorsunuz. Sabah erken çıkın; öğleden sonra bulut geliyor.
Sapa’da ne yenir
Dağ mutfağı burada değişiyor: kömürde pişen şişler (thit nuong), bambu içinde pişmiş yapışkan pirinç (com lam) ve Sapa’nın soğuk sularında yetişen somon ile mersin balığından yapılan sıcak tencere (lau ca hoi). Pazar yerindeki thang co, at etiyle yapılan geleneksel bir çorba; denemek isteyen için yazıyoruz, herkesin damak tadına uygun değil. Vietnam genelinde ne yenir →
Sapa için önerdiğimiz turlar
Sapa’ya gidip bu yürüyüşü yapmamak, Ha Long’a gidip tekneye binmemek gibi bir şey. Turu Ta Van köyünde yaşayan Hmong kadınları düzenliyor; kasabadan teraslara iniyorsunuz, Lao Chai’de bir evde öğle yemeği yiyorsunuz ve Ta Van’da bitiriyorsunuz. Rehber yol boyunca hangi terasın kime ait olduğunu, pirincin nasıl ekildiğini, çeyizlik kumaşın nasıl boyandığını anlatıyor. Para doğrudan köye kalıyor; bizim için turu seçmenin en önemli sebebi bu.
Kondisyonu iyi olanlar için Fansipan’a teleferikle değil yürüyerek çıkmak ayrı bir gurur. Sapa’da doğup büyümüş rehber Chu ile sabah karanlığında ormandan başlıyorsunuz, öğleden sonra zirvedeki tapınaklara varıyorsunuz ve inişi teleferikle yapıyorsunuz. Yemek, izinler ve teleferik bileti dahil. Zorlu ama tek günde bitiyor; iki günlük klasik tırmanışa göre çok daha pratik.
Phong Nha
Phong Nha, kuzey ile orta bölgenin tam arasında, Laos sınırına yakın bir milli park ve dünyanın en büyük mağara sistemi burada bulunuyor. Dünyanın en büyük mağarası Son Doong da burada, ama ona girmek yılda birkaç yüz kişiyle sınırlı ve binlerce dolar tutuyor. Neyse ki park başka mağaralarla dolu ve onlar da insanı hayran bırakıyor.
Bu bölgeyi Sapa’nın kış alternatifi olarak düşünün. Sapa Aralık ile Şubat arasında sisli ve soğukken Phong Nha gayet iyi durumda kalıyor. Hanoi’den gece treniyle ya da uçakla Dong Hoi’a gidiyorsunuz, oradan kırk dakika sürüyor. Kasaba küçük; birkaç sokak ve nehir kenarında pansiyonlar var. İki gün yetiyor.
Phong Nha’da ne yapılır
Paradise Cave adını hak ediyor. Ormanın içinde yüz basamak çıkıp küçük bir delikten giriyorsunuz ve içeride tavanı kırk metre yüksekte bir salon açılıyor; sarkıtlar ve dikitler katedral gibi bir boşluğu dolduruyor. Ahşap yürüyüş yolu bir kilometre içeri uzanıyor, mağaranın toplamı otuz bir kilometreyi buluyor. Buraya gelen herkes aynı şeyi söylüyor: fotoğraf çekmek boşuna, çünkü gözün gördüğünü kamera almıyor.
Phong Nha Mağarası’na tekneyle giriliyor. Son Nehri’nden yukarı çıkıyorsunuz, mağaranın ağzından içeri giriyorsunuz ve içeride motor kapatılıp kürekle bir kilometre yeraltı nehrinde ilerleniyor. Dark Cave’de işler değişiyor: zipline, çamur banyosu ve kayak; tamamen macera parkı havası.
Phong Nha’da ne yenir
Kasabanın kendine özgü bir yemeği yok, ama nehir kenarındaki lokantalarda taze tatlı su balığı ve bölgeye özgü bir tuzlu fıstık ezmesiyle servis edilen yer fıstığı ikramı var. Çevredeki çiftlik kafelerinde (Duck Stop, Bong Lai Vadisi) çiftlikten sofraya öğle yemeği yeniyor. Vietnam genelinde ne yenir →
Phong Nha için önerdiğimiz turlar
Bölgenin iki büyük mağarasını tek günde birleştiren tur bu. Sabah Paradise Cave’in ahşap yolunda bir kilometre içeri yürüyorsunuz, öğleden sonra tekneyle Phong Nha Mağarası’nın yeraltı nehrine giriyorsunuz. Giriş biletleri, tekne, öğle yemeği ve pansiyondan alım dahil; kendi başınıza taksi ve bilet kuyruğuyla uğraşmaktan hem ucuz hem rahat.
Macera isteyenler için Phong Nha’nın ikinci günü. Sabah Paradise Cave’in sessizliği, öğleden sonra Dark Cave’in tam tersi: nehrin üstünden zipline ile mağaranın ağzına iniyorsunuz, karanlıkta kafa lambasıyla çamur odasına yürüyorsunuz, kayakla dönüyorsunuz. Yedek kıyafet götürün; çamurdan kurtulmak mümkün değil ve zaten amaç da o.
🧗Orta Vietnam
🧭 Kuzeyden orta bölgeye geçiş
Hanoi ile Hue arası 650 kilometre. En pratik yol uçak: Hanoi’den Hue’ye ya da Da Nang’a bir saat on beş dakika sürüyor ve erken alınırsa otuz kırk euroya bulunuyor. Zamanı bol olanlar için gece treni de var; on üç saat sürüyor, yataklı vagonda uyuyup sabah Hue’de iniyorsunuz. Orta bölgenin içinde mesafeler kısa: Hue’den Hai Van Geçidi üzerinden Da Nang’a iki buçuk saat, Da Nang’dan Hoi An’a kırk dakika. Bu üç durağı Hue → Da Nang → Hoi An sırasıyla gezip Da Nang Havalimanı’ndan güneye uçuyorsunuz. Vakti olanlar Hoi An’dan sonra gece treniyle Nha Trang’a inip Da Lat ve Mui Ne üzerinden karayoluyla Saigon’a devam edebiliyor; o rotayı ayrı bir yazıda anlattık.
Hue
Hue, 1802’den 1945’e kadar Vietnam’ın başkentiydi. Nguyen hanedanı burada saraylar, tapınaklar ve türbeler yaptırdı. Şehir Parfüm Nehri’nin iki yakasına kurulmuş; bir yakada eski kale, diğer yakada oteller ve restoranlar yer alıyor. Hue’yi Hoi An’ın rahat havasından sonra biraz ciddi bulanlar oluyor; tarihle aranız iyiyse iki gün ayırın, değilse bir gün yetiyor.
Hue’de ne yapılır
İmparatorluk Kalesi şehrin ana durağı. On kilometrelik dış surların içinde bir şehir daha var, onun da içinde imparator ailesinin yaşadığı Yasak Mor Şehir bulunuyor. 1968’deki Tet Saldırısı’nda kalenin büyük kısmı yıkıldı; bugün gördüğünüz yapıların çoğu restore edildi, bir kısmının yerinde hâlâ boş çimen duruyor. Yine de Meridyen Kapısı’ndan girip taht salonuna yürümek insanı etkiliyor. Sabah erken gidin; hem serin hem boş oluyor.
Türbeler şehrin dışına, nehir boyunca güneye dağılıyor. Khai Dinh Türbesi bir tepede yükseliyor; Avrupa ve Asya mimarisini karıştıran, içi baştan aşağı seramik ve cam mozaikle kaplı tuhaf bir yapı. Tu Duc Türbesi tam tersi: göl ve çam ağaçları arasına yayılmış bir bahçe. İkisi birbirine hiç benzemiyor, bu yüzden ikisini de görmeye değer. Nehir kıyısındaki yedi katlı Thien Mu Pagodası şehrin simgesi ve tekneyle ulaşılabiliyor.
Hue’de ne yenir
Hue’nin mutfağı ülkenin en özgünü. Saray mutfağından gelen küçük ve süslü tabaklar var: banh beo (üstü karides tozlu minik pirinç kekleri), banh khoai (çıtır krep), nem lui (limon otu çubuğunda ızgara kıyma; genelde domuz). Bir de bun bo Hue: acılı, limon otlu sığır etli erişte çorbası. Hanoi’nin pho’sundan çok farklı ve çok daha baharatlı; içine domuz paçası ve domuz kanı jölesi de konuyor, istemiyorsanız “không huyết, không giò” deyin. Vietnam genelinde ne yenir →
Hue için önerdiğimiz turlar
Hue’nin sorunu görülecek yerlerin şehre dağılmış olması; türbeler arası taksiyle gezmek hem pahalı hem yorucu. Bu tur kaleyi, Thien Mu Pagodası’nı ve iki türbeyi bir araya topluyor, üstelik Parfüm Nehri’nde tekne bölümü var. Rehber Nguyen hanedanının hikâyesini anlatmadan kaleye girerseniz gördüğünüz şey boş avlular oluyor; anlatınca yerine oturuyor. Fiyatı taksiyle gezmekten farksız.
Hue’nin yemekleri Vietnam’ın geri kalanında bulunmuyor ve çoğu turist bunu bilmeden geçip gidiyor. Akşam yapılan bu turda saray mutfağının minik tabaklarından bun bo Hue’ye kadar sekiz tadım var ve hepsi yerlilerin gittiği aile lokantalarında yeniyor. Rehber neyin içinde ne olduğunu söylüyor; domuz yemiyorsanız baştan belirtin, alternatif buluyorlar.
Hai Van Geçidi ve Da Nang
Hue’den Hoi An’a giden yol Hai Van Geçidi’nden geçiyor. Adı “bulutların denizi” anlamına geliyor ve dağ denize o kadar dik iniyor ki bazen gerçekten bulutların içinden geçiyorsunuz. Top Gear bu yolu dünyanın en güzel kıyı yollarından biri olarak göstermişti; o günden beri motosikletle geçmek moda. Tepede durup aşağıya bakınca Lang Co Körfezi’nin uzun kumsalı ve lagünü görünüyor. Tünelden geçen otobüsler bu manzarayı kaçırıyor; siz geçidi tercih edin.
Geçidin güneyinde Da Nang başlıyor: Vietnam’ın üçüncü büyük şehri, modern, geniş caddeli ve gökdelenli bir sahil şehri. Havalimanı burada olduğu için turistlerin çoğu şehre iniyor ve kırk dakika uzaklıktaki Hoi An’a geçiyor. Gecelemeniz gerekmiyor, ama birkaç şey için durmaya değiyor.
Da Nang’da ne yapılır
Ejderha Köprüsü nehrin üstünde 666 metre uzanıyor ve hafta sonu akşamları saat dokuzda ağzından ateş ve su püskürtüyor. My Khe Plajı şehrin hemen kenarında kilometrelerce uzanıyor. Mermer Dağları şehrin güneyinde beş kireçtaşı tepeden oluşuyor; içlerinde mağara tapınakları var, tepeden şehir ve deniz görünüyor.
Bir de Ba Na Hills var: Da Nang’ın kırk kilometre batısında, dağın tepesine kurulmuş bir eğlence parkı ve o meşhur Altın Köprü burada; iki dev taş elin tuttuğu, bulutların üstündeki yaya köprüsü. Gerçeği de etkileyici, ama parkın geri kalanı yapay bir Fransız köyünden ibaret, kalabalık ve pahalı. Köprü için gidiyorsanız sabah ilk teleferikle çıkın; saat onda köprü selfie çubuğu ormanına dönüyor.
Da Nang’da ne yenir
Da Nang’ın yemeği mi quang: zerdeçallı sarı erişte, üstünde karides, et, fıstık ve çıtır pirinç krakeri, az suyla servis ediliyor. Sahil boyundaki restoranlarda deniz ürünleri Hoi An’dan daha ucuz. Hai Van’ın eteğindeki Lang Co kasabası ise istiridye ve lagün karidesiyle biliniyor; geçidi geçerken öğle molası için ideal. Vietnam genelinde ne yenir →
Da Nang için önerdiğimiz turlar
Ba Na’ya kendi başınıza gitmek mümkün, ama bilet kuyruğu, teleferik hatları ve dönüş taksisiyle günün yarısı gidiyor. Bu tur sabah erkenden alıyor, ilk teleferiklerden biriyle çıkarıyor ve Altın Köprü’ye kalabalık gelmeden varıyorsunuz. Küçük grup olması parkın içinde herkesi beklememek anlamına geliyor. Köprü fotoğrafı için gidiyorsanız doğru seçim bu.
Hue’den Hoi An’a nasılsa gideceksiniz; otobüs tünelden geçip manzarayı kaçırıyor, tren güzel ama istasyon istasyona. Bu özel araç ise yolu geziye çeviriyor: Lang Co lagününde mola, geçidin tepesinde fotoğraf, isterseniz Mermer Dağları ve My Khe Plajı, sonra Hoi An’daki otelinizin kapısı. İki kişi için taksiden pahalı değil ve bin üç yüz yorumun tamamı beş yıldız.
Hoi An
Hoi An’a herkes bayılıyor ve bunun sağlam bir nedeni var. Kasaba on beşinci yüzyıldan on dokuzuncu yüzyıla kadar Güneydoğu Asya’nın en işlek limanlarından biriydi; Japon, Çinli ve Hollandalı tüccarlar burada kendi mahallelerini kurdu. Sonra nehir alüvyonla doldu, gemiler Da Nang’a kaydı ve Hoi An olduğu gibi kaldı. Bugün eski şehir UNESCO listesinde, motorlu araçlara kapalı ve sarı badanalı ahşap evleriyle bir film setine benziyor.
Hoi An’da ne yapılır
Japon Kapalı Köprüsü kasabanın simgesi; 1590’larda Japon tüccarlar yaptırmış ve ülkenin banknotlarının üstünde de bu köprü var. Tan Ky Evi gibi eski tüccar evlerine girebiliyorsunuz; yedi kuşaktır aynı aile burada oturuyor ve duvardaki sel işaretlerini gösteriyor, çünkü Ekim ile Kasım’da nehir sokaklara çıkıyor. Terziler de ünlü: bir günde takım elbise ya da elbise dikiyorlar; en ucuz olana değil, tavsiye edilene gidin.
Hoi An’ın asıl hâli akşam ortaya çıkıyor. Hava kararınca binlerce ipek fener yanıyor, nehir kıyısı ışıkla doluyor ve küçük teknelerden suya mumlu kâğıt fenerler bırakılıyor. Evet turistik, evet kalabalık, ama güzel. Ayın on dördüncü gecesinde kasaba elektrikleri kapatıyor ve yalnızca fenerlerle aydınlanıyor; o geceye denk gelirseniz şanslısınız. Kasabanın on beş dakika dışındaki An Bang Plajı’na bisikletle pirinç tarlalarının arasından gidiliyor. Bir saat uzaklıktaki My Son’da ise Cham krallığından kalma kırmızı tuğla tapınaklar ormanın içinde duruyor; Angkor’un küçük ve sessiz bir benzeri. Sabah çok erken gidin.
Hoi An’da ne yenir
Hoi An’ın kendine ait üç yemeği var. Cao lau yalnızca burada yapılan kalın bir erişte; üstünde çıtır kraker ve dilimlenmiş et (klasik tarifi domuz), suyunun kasabadaki belirli bir kuyudan gelmesi gerektiği söyleniyor. “Beyaz gül” (banh bao vac) karidesli, gül şeklinde katlanmış buharda mantı. Banh mi Phuong ise Anthony Bourdain’den beri ülkenin en ünlü sandviççisi; kuyruk uzun, sandviç bir euro. Vietnam genelinde ne yenir →
Hoi An için önerdiğimiz turlar
Vietnam’da yapılabilecek en keyifli aktivitelerden biri ve Hoi An bunun için en iyi yer. Sabah pazarda rehberle malzeme alıyorsunuz, yuvarlak sepet tekneyle hindistan cevizi ormanından geçiyorsunuz, sonra nehir kenarındaki mutfakta beş yemek yapıyorsunuz: taze pirinç kâğıdı, banh xeo, beyaz gül… Eve dönünce gerçekten yapabildiğiniz tek Vietnam yemekleri bunlar oluyor. Çocuklu ailelerde de çok tutuyor.
Kıyıdan tekneci pazarlığı yapmak yerine önceden ayırtılmış bu tur daha rahat: belirli saatte iskelede buluşuyorsunuz, fenerleri ve tekne eski şehrin ışıklı cephelerinin önünden geçiriyor, mumlu fenerinizi suya bırakıyorsunuz. Kısa ve ucuz; ama Hoi An’dan en çok hatırlayacağınız on beş dakika büyük ihtimalle bu. Fotoğraf için kıyıda mavi saat, yani hava tam kararmadan önce binin.
Güney Vietnam
🧭 Orta bölgeden güneye geçiş
Hoi An’da bitirdiyseniz Da Nang Havalimanı’ndan Saigon’a uçak bir saat yirmi dakika sürüyor; iç hatların en yoğun hattı bu ve gün içinde onlarca sefer var. Saigon’dan sonra duraklar günübirlik ya da uçuş mesafesinde: Cu Chi’ye araçla bir buçuk saat, Phu Quoc’a uçakla bir saat. Mekong Deltası’nı bu yazıdan çıkardık, çünkü iki haftalık programa sığmıyor; üç hafta vaktiniz varsa Saigon ile Phu Quoc arasına iki gün ekleyip Can Tho’ya inebilirsiniz, ayrıntısı ek rotalar yazısında.
Saigon (Ho Chi Minh City)
Şehrin resmî adı Ho Chi Minh City, ama herkes Saigon diyor; bu yazıda da öyle geçiyor. Dokuz milyon nüfuslu şehir ülkenin ekonomisini sırtlıyor ve Hanoi’nin tam tersi bir karakter taşıyor: Hanoi eski ve dar sokaklı, Saigon geniş bulvarlı, gökdelenli, hızlı ve sıcak. Sokaklar burada da scooter’la dolu, ama trafik bir şekilde daha düzenli akıyor. Saigon için iki gün yetiyor; üçüncü gün Cu Chi’ye çıkılıyor.
Saigon’da ne yapılır
Merkez Fransız dönemi binalarıyla dolu. Notre-Dame Katedrali Paris’ten getirilen kırmızı tuğlalarla yapılmış; hemen yanındaki Merkez Postanesi hâlâ çalışıyor, tavanında eski haritalar asılı, gişelerde turistler mektup yazıyor. Şehir Tiyatrosu ve Belediye Binası aynı mahallede; hepsi yürüyerek geziliyor.
Savaş Kalıntıları Müzesi, Saigon’da mutlaka gidilmesi gereken yer. Vietnam Savaşı’nı Vietnam tarafından anlatıyor ve anlatımı sert: fotoğraflar, Agent Orange’ın etkileri, hapishane hücreleri. Kolay bir ziyaret değil, ama bu ülkeyi anlamak için gerekli. Bağımsızlık Sarayı, 30 Nisan 1975’te tankların kapısını kırıp girdiği bina ve o günden beri olduğu gibi duruyor. Ben Thanh Pazarı’nda pazarlık şart; ilk fiyatın yarısından başlayın. Akşam için Bitexco kulesi ya da bir çatı barı, şehir ışıklarının altında kıvrılan Saigon Nehri’ni gösteriyor.
Saigon’da ne yenir
Güney mutfağı daha tatlı ve daha otlu. Com tam, kırık pirinç üstünde ızgara domuz pirzola (tavukla da yapılıyor), Saigon’un kahvaltısı. Hu tieu, Çin ve Kamboçya etkili berrak erişte çorbası. Banh xeo burada devasa boyda yapılıyor. Bir de buzlu sütlü kahve (ca phe sua da); Saigon’da kahve bir içecek değil, yaşam biçimi. Vietnam genelinde ne yenir →
Saigon için önerdiğimiz turlar
Müzeyi rehbersiz gezmek mümkün, ama bu tarihi bir Vietnamlının ağzından dinlemek başka. Rehber savaşı iki tarafın da gözünden anlatıyor, saraydaki harekât odasında 1975’in son gününü dakika dakika aktarıyor ve müzenin en ağır bölümlerine sizi hazırlıyor. Yarım günde şehrin en önemli iki yapısını bitiriyorsunuz; öğleden sonrası Ben Thanh ve kahveye kalıyor.
Yıllardır dünyanın en yüksek puanlı yemek turlarından biri ve sebebi basit: scooter sürücünüz aynı zamanda rehberiniz, sizi 1. bölgeden çıkarıp turistin adım atmadığı mahallelere götürüyor. Bir akşamda banh xeo, ızgara deniz ürünleri, hu tieu ve tatlı; arada Saigon’un gece trafiğinin içinden geçmek turun kendisi kadar keyifli. Domuz yemiyorsanız rezervasyonda yazın, menüyü ona göre kuruyorlar.
Cu Chi Tünelleri
Cu Chi, Saigon’un altmış kilometre kuzeybatısında, savaş yıllarında Viet Cong’un kazdığı yeraltı tünel ağı. Toplam uzunluğun iki yüz elli kilometreyi bulduğu söyleniyor; tüneller üç kat derinliğe iniyor ve içinde mutfaklar, hastaneler, toplantı odaları vardı. Ağ, Amerikan üssünün hemen altına kadar uzanıyordu. İki bölüm ziyarete açık: Ben Dinh daha turistik ve yakın; Ben Duoc daha sakin ve daha orijinal kalmış.
Cu Chi’de ne yapılır
Ziyaret rehberli yapılıyor. Önce eski bir propaganda filmi izletiliyor, sonra ormanda yürüyorsunuz: gizli girişler, bambu tuzaklar, havalandırma delikleri ve yakalanmış bir tankın kalıntısı. Sonra tünele giriyorsunuz. Turistler için genişletilmiş bölüm bile omuzlarınıza değecek kadar dar ve karanlık; yirmi metre emekleyip çıkıyorsunuz ve terden sırılsıklam oluyorsunuz. İnsanların burada aylarca yaşadığını düşünmek zor geliyor.
Turun sonunda savaş dönemi yemeği olarak buharda manyok ikram ediliyor. Atış poligonunun sesi bütün ziyaret boyunca arka planda patlıyor ve yeri rahatsız edici bir şekilde eğlence parkına yaklaştırıyor; buna hazırlıklı gidin. Yarım gün yetiyor: sabah erken turuna katılıp öğlen Saigon’a dönmek en iyisi, öğleden sonra hem sıcak hem kalabalık artıyor.
Cu Chi’de ne yenir
Cu Chi’de yemek değil ikram var: tuzlu susamla yenen buharda manyok (khoai mi), tünellerdeki askerlerin ana yemeğiydi. Asıl öğle yemeğini Saigon’a dönünce yiyorsunuz; tur öğlen bitiyor. Vietnam genelinde ne yenir →
Cu Chi için önerdiğimiz turlar
Cu Chi’ye toplu taşımayla gitmek iki aktarma ve yarım gün demek; bu yarım günlük tur işi basitleştiriyor. Sabah 7.30’da otelden alıyor, yolda rehber savaşın güney cephesini anlatıyor, tünellerde iki saat geçiriyorsunuz ve öğlen Saigon’da oluyorsunuz. Sabah grubunu seçin; öğleden sonra sıcak 35 dereceyi buluyor ve tünel içinde bu fark ediliyor.
Turların %90’ı Ben Dinh bölümüne gidiyor ve otobüsler aynı saatte yığılıyor. Bu tur ise daha uzaktaki Ben Duoc’a gidiyor: tüneller genişletilmemiş, ziyaretçi az ve bir tapınak-anıt kompleksi var. En çok on kişilik grup rehberle konuşmaya imkân veriyor. Kalabalıktan hoşlanmayanlar ve tarihi biraz daha yakından hissetmek isteyenler için bizim tercihimiz bu.
Phu Quoc
Phu Quoc, Kamboçya kıyısının hemen açığında yer alan, Vietnam’ın en büyük adası. On yıl önce balıkçı köyleri ve toprak yollarla dolu sakin bir adaydı; bugün büyük tatil köyleri, bir eğlence parkı ve dünyanın en uzun deniz üstü teleferiklerinden biri burada. Ada hızla değişiyor, ama plajları hâlâ ülkenin en iyileri arasında. Vietnam gezisini denizde bitirmek isteyenler için doğru yer; adadan doğrudan uluslararası uçuşlar kalktığı için dönüşte Saigon’a uğramanız gerekmiyor.
Phu Quoc’ta ne yapılır
Sao Plajı güneydoğuda uzanıyor; bembeyaz ince kumu ve turkuaz deniziyle kartpostal gibi görünüyor, hafta içi sabah gidin. Long Beach batı kıyısında yirmi kilometre boyunca uzanıyor; otellerin çoğu burada ve gün batımı buradan izleniyor. Kuzeyde Ong Lang gibi sakin koylar var; adanın kuzeyi milli park ve ormanla kaplı.
Güney ucundan Hon Thom adasına giden teleferik sekiz kilometre; denizin üstünde yirmi dakika süren yolculukta balıkçı teknelerinin ve küçük adaların üstünden geçiyorsunuz. Güneydeki adacıklara şnorkel turları düzenleniyor; mercanlar Nha Trang’dan daha iyi durumda. Adanın ünlü ürünü balık sosu; fabrikaları gezilebiliyor, kokusuna dayanabiliyorsanız ilginç bir ziyaret. Karabiber ve inci çiftlikleri de geziliyor. Aralık ile Nisan arasında gidin; yazın öğleden sonra yağmur yağıyor ve dalga çıkıyor.
Phu Quoc’ta ne yenir
Phu Quoc’ta akşam yemeği Dinh Cau gece pazarında yeniyor: ızgara deniz kestanesi, tarak, kalamar ve adanın meşhur deniz kestaneli yumurta. Ham Ninh balıkçı köyünde iskelenin üstündeki lokantalarda canlı yengeç haşlanıyor. Adanın balık sosu ve karabiberi hediye olarak alınabiliyor; ikisi de ülkenin en iyisi sayılıyor. Vietnam genelinde ne yenir →
Phu Quoc için önerdiğimiz turlar
Adanın iki büyük çekiciliğini bir günde birleştiriyor: sabah sürat teknesiyle güneydeki üç adacıkta şnorkel ve plaj, öğleden sonra dünyanın en uzun deniz üstü teleferiğiyle Hon Thom’dan dönüş. Teleferik bileti tek başına neredeyse turun fiyatı; tekne, öğle yemeği ve servis üstüne geliyor. Deniz yalnızca Kasım–Nisan arasında durgun, o yüzden yaz aylarında iptal ihtimali var.
Teleferiği değil denizi öne koyanlar için. Küçük sürat teknesi kalabalık ahşap teknelerin gitmediği iki resife götürüyor; su berrak, mercan Vietnam standartlarında iyi ve grup küçük olduğu için resifte sıra beklemiyorsunuz. Öğle yemeği bir adada, öğleden sonra plajda serbest zaman. Şnorkel ekipmanı temiz ve rehber suda yanınızda; yüzme bilmeyenler için can yeleği yeterli oluyor.
Kaç günde nereye gidilir?
Aşağıdaki dört plan, sitedeki Vietnam rota planlayıcısının ürettiği hatla birebir aynı; planlayıcı 9 günden 18 güne kadar aynı hattı uzatıp kısaltıyor. Yedi günlük hâli hattın ilk yedi günü. Hangisini seçerseniz seçin ülkeye Hanoi’den girip döndüğünüz şehirden çıkıyorsunuz; bileti “çoklu şehir” alın.
Hanoi (2 gece) → Ha Long (1 gece teknede) → Ninh Binh (2) → Sapa ya da Phong Nha (2). Hanoi’ye dönüp uçuyorsunuz. Aya göre Sapa / Phong Nha seçimini planlayıcı yapıyor.
Yukarıdaki yedi günün üstüne uçakla Da Nang’a geçiyorsunuz: Hoi An (2) ve Hue (1). Dönüş Hue ya da Da Nang’dan.
On günlük hatta Hai Van Geçidi ve Da Nang (1) ekleniyor, uçakla Saigon’a iniyorsunuz: Saigon (2), Cu Chi (yarım gün) ve son gün dönüş. Mekong ve Phu Quoc bu sürede yok; sıkıştırmayın.
On dört günün üstüne Mekong Deltası (2) ve Phu Quoc (3) geliyor; Phu Quoc’tan doğrudan uluslararası uçuşla dönüyorsunuz. Yirmi bir günde Ha Giang ya da Da Lat–Mui Ne de ekleniyor.
Vietnam’da ne yenir
Her durağın kendi yemeğini yukarıda yazdık; burada ülkenin her yerinde karşınıza çıkacak klasikler var. Domuz eti yemeyenler için 🐖 işaretli notları özellikle okuyun.
- Pho erişteli et çorbası, milli yemek sayılıyor ve kahvaltıda yeniyor. Kuzeyde sade ve berrak, güneyde yeşillikli ve tatlımsı hazırlanıyor.
- Banh mi Fransız ekmeğinde yapılan Vietnam sandviçi. Bir euroya her köşe başında bulunuyor ve her seferinde farklı çıkıyor. 🐖 Klasik hâli domuz pateli ve domuz söğüşüyle hazırlanıyor; tavuklu (banh mi ga) ya da yumurtalı (banh mi op la) isteyebilirsiniz.
- Bun cha Hanoi’nin ızgara köfteli erişte tabağı. Obama’nın yediği dükkân artık turist noktasına dönüşmüş; iki sokak ötedeki tezgâhlar daha iyi yapıyor. 🐖 Köfteler domuz etinden yapılıyor.
- Cao lau yalnızca Hoi An’da yapılan kalın bir erişte; üstünde çıtır kraker ve dilimlenmiş et bulunuyor. Başka yerde bulamıyorsunuz. 🐖 Klasik tarifi domuz etiyle yapılıyor; bazı restoranlar tavuklu sürüm de sunuyor.
- Banh xeo zerdeçallı çıtır bir krep; içinde karides ve fasulye filizi var, marul yaprağına sarılıp yeniyor. 🐖 Çoğu yerde karidesin yanına domuz eti de konuyor; yalnızca karidesli isteyebilirsiniz.
- Yumurtalı kahve Hanoi icadı. Çırpılmış yumurta sarısı ve şekerli sütün üstüne sert kahve dökülüyor. Tadı tatlıya benziyor; deneyin.
- Domuz eti yemiyorsanız şunu bilmeniz gerekiyor: Vietnam mutfağında domuz en yaygın et ve menüde yazmadan da yemeğe giriyor. “Không thịt heo” (domuz eti yok) demek ya da telefonda yazıp göstermek işe yarıyor; “bo” sığır, “ga” tavuk, “tom” karides anlamına geliyor.
- Sokak yemeği ülkenin en iyi tarafı ve genel olarak güvenli. Kalabalık ve sürekli dönen tezgâhları seçin. Büyük şehirlerde buz fabrikadan geliyor ve sorun çıkarmıyor. Musluk suyunu içmeyin.
Vietnam yazılarımızın devamı
Bu yazıdaki tur, bilet ve eSIM bağlantıları ortaklık bağlantısı (GetYourGuide, 12Go, BNESIM, Holafly). Bir satın alma yaptığınızda size ek maliyet olmadan siteye küçük bir komisyon geliyor ve rotaların ücretsiz kalmasını bu sağlıyor. Yalnızca gerçekten önerdiğimiz ürünleri koyuyoruz.
Filigranlı fotoğraflar bize ait (gezimiplanla.com); izinsiz kullanılamaz. Diğer fotoğraflar Wikimedia Commons’tan Creative Commons lisansıyla alındı: P. Hughes, Shyamal, Jakub Hałun, Steffen Schmitz, Christophe95, Rod Waddington, MinhVN123, Hoach Le Dinh, NKSTTSSHNVN, Tycho (shansov.net), Uwe Aranas, Chainwit., Vivu Vietnam, Kuroczynski, lumoplank, Arian Zwegers, Kevin King, hector garcia, Du Tran, Chris Blackhead, Benoît Prieur, Maksim Sokolov, Ekrem Canli, Matti Blume, Lars Curfs, Tuong Lam. Kapak fotoğrafı Thomas Schoch’a ait, CC BY-SA 3.0.